Kế hoạch và Phân tích Tài chính (Financial Planning & Analysis – FP&A)

https://bsdinsight.com/fpa-tom-tac-lap-ke-hoach-va-phan-tich-tai-chinh/

Giới thiệu

Kế hoạch và Phân tích Tài chính (Financial Planning & Analysis – FP&A) là một chức năng cốt lõi trong lĩnh vực tài chính, dựa trên các nguyên tắc sau. Việc hiểu rõ các thành phần này là cần thiết để đạt được hiệu quả trong FP&A.

1. Lập ngân sách (Budgeting)

FP&A xây dựng ngân sách một cách cẩn thận, phân bổ nguồn lực và đặt mục tiêu tài chính. Quá trình này bao gồm dự báo doanh thu, chi phí và chi tiêu vốn để phù hợp với các mục tiêu chiến lược.

• Ngân sách gia tăng (Incremental Budgeting): Sử dụng số liệu thực tế của năm trước và điều chỉnh theo tỷ lệ phần trăm để tạo ngân sách năm hiện tại. Các yếu tố bên ngoài như lạm phát thường bị bỏ qua.
• Ngân sách dựa trên giá trị (Value Proposition Budgeting – VPB): Tập trung vào việc đảm bảo mỗi khoản chi trong ngân sách mang lại giá trị cho khách hàng, nhân viên hoặc các bên liên quan. Các câu hỏi then chốt bao gồm: “Mục này có tạo ra giá trị không?” và “Giá trị có vượt chi phí không?”
• Ngân sách dựa trên hoạt động (Activity-Based Budgeting – ABB): Áp dụng cách tiếp cận từ trên xuống, xác định các hoạt động cần thiết, tính toán chi phí liên quan và phân bổ nguồn lực phù hợp.
• Ngân sách từ con số không (Zero-Based Budgeting – ZBB): Bắt đầu từ đầu mỗi năm, mọi chi phí phải được chứng minh, thúc đẩy hiệu quả và kiểm soát chi phí.

Phân tích Ngân sách gia tăng (Incremental Budgeting)

Ngân sách gia tăng là phương pháp lập ngân sách sử dụng ngân sách năm trước làm cơ sở, điều chỉnh bằng cách cộng hoặc trừ các khoản gia tăng để phản ánh những thay đổi dự kiến cho kỳ ngân sách mới. Phương pháp này đơn giản và phụ thuộc nhiều vào dữ liệu lịch sử.

• Ưu điểm:
  • Đơn giản: Dễ thực hiện vì dựa trên ngân sách năm trước, yêu cầu tính toán và giả định tối thiểu.
  • Ổn định: Đảm bảo ngân sách nhất quán và ổn định theo thời gian.
  • Ổn định tài trợ: Giúp duy trì nguồn vốn ổn định, hỗ trợ các dự án dài hạn.
  • Giảm cạnh tranh nội bộ: Phân bổ tăng ngân sách đồng đều, tránh cạnh tranh giữa các bộ phận.
• Hạn chế:
  • Thiếu linh hoạt: Không thích nghi tốt với các thay đổi nội bộ và bên ngoài.
  • Thúc đẩy lãng phí: Có thể dẫn đến chi tiêu không cần thiết để tránh cắt giảm ngân sách.
  • Cản trở đổi mới: Không khuyến khích đánh giá chi phí, bỏ qua cơ hội tiết kiệm và đổi mới.
  • Giả định ổn định: Cho rằng chi tiêu trong quá khứ dự đoán tốt nhu cầu tương lai, điều này không phải lúc nào cũng đúng.

Phân tích Ngân sách dựa trên hoạt động (Activity-Based Budgeting – ABB)

ABB là phương pháp lập ngân sách phức tạp, xem xét các hoạt động gây ra chi phí trong tổ chức để xây dựng ngân sách hiệu quả hơn. Thay vì dựa vào chi phí lịch sử, ABB tập trung vào các chi phí dựa trên hoạt động hiện tại và tương lai.

• Ưu điểm:
  • Kiểm soát chi phí: Xác định và quản lý chi phí theo hoạt động, dẫn đến quản lý chi phí chính xác hơn.
  • Tăng hiệu quả: Loại bỏ các hoạt động không tạo giá trị, cải thiện hiệu suất tổng thể.
  • Phân bổ nguồn lực chính xác: Nguồn lực được phân bổ dựa trên các hoạt động thực tế, đảm bảo phân phối công bằng.
  • Hỗ trợ ra quyết định: Cung cấp thông tin chi tiết về hành vi chi phí, hỗ trợ ra quyết định chiến lược.
• Hạn chế:
  • Phức tạp: Yêu cầu phân tích chi tiết, làm tăng thời gian và độ phức tạp của quá trình lập ngân sách.
  • Tốn nguồn lực: Đòi hỏi thời gian và chuyên môn để xác định và phân tích các yếu tố chi phí.
  • Chủ quan: Việc xác định và đo lường các hoạt động có thể mang tính chủ quan, dẫn đến sai lệch.
  • Kháng cự nội bộ: Nhân viên và quản lý có thể phản đối do sự thay đổi từ phương pháp truyền thống.

Phân tích Ngân sách dựa trên giá trị (Value Proposition Budgeting – VPB)

VPB ưu tiên phân bổ tài chính dựa trên giá trị mà mỗi khoản chi mang lại, đảm bảo mỗi đồng chi tiêu đều nâng cao giá trị của công ty.